Đặt giữa hai vế để nói chỉ có điều ở vế trước, còn điều ở vế sau thì không có, không phải.
Tiếng Anh: Placed between two clauses to say that only the first holds true and the second does not.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Đặt giữa hai vế để nói chỉ có điều ở vế trước, còn điều ở vế sau thì không có, không phải.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Chớ là tiếng miền Nam dùng như chứ, chẳng là không. Đặt giữa hai vế, chớ chẳng nhận vế trước rồi gạt vế sau đi: muốn coi cho biết chớ chẳng muốn mua, chỉ có tình bằng hữu chớ chẳng có ý gì khác. Sau nó hay có chữ có, hề, bao giờ, dám, muốn, đi đâu. Trước nó thường có chỉ, mà thôi, thôi, để nhấn rằng chỉ có bao nhiêu đó. Giọng nghe gọn mà dứt khoát, gặp nhiều trong tiểu thuyết Hồ Biểu Chánh và cả trong lời thoại của người Nam sau nầy.
🇬🇧 The first word is the Southern form of a particle of contrast, the second means not. Set between two clauses, the pair accepts the first and rules out the second: wanting to see something, not to buy it; only friendship, nothing else. It is often followed by words for have, ever, dare, want or go anywhere, and preceded by words for only or merely to stress that this much is all. The tone is brief and firm, common in Ho Bieu Chanh's novels and in later Southern dialogue.
Thí dụ:
Thà là tôi bạc người ta, chớ chẳng bao giờ tôi chịu để ai bạc tôi đâu mà mong.
I would rather be the one who is unfaithful, and never will I let anyone be unfaithful to me, so do not count on it.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ chồngHồi anh ra đi thì hai đứa em có tình bằng hữu mà thôi chớ chẳng có ý gì khác.
When you went away, the two of us were only friends and had nothing else in mind.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ý và tìnhTôi muốn coi cho biết mặt hai viên ngọc đó chớ chẳng muốn mua hoặc tịch thâu.
I wanted to see those two pearls with my own eyes, not to buy them or seize them.
Nguồn: Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn NamHai anh em chỉ chạy vô Chợ Lớn chớ chẳng đi đâu kịp vì không thể đi đâu được.
The two siblings only ran as far as Cho Lon and got nowhere else in time, because there was nowhere they could go.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông ĐenMá em vì quá nóng lòng với con mà nói thế thôi chớ chẳng dám phiền bác Hội đâu.
My mother said that only because she was so anxious for her child, and would never dare to trouble Bac Hoi.
Nguồn: Ngọc Linh, Trên Sông Hoàng HônTé ra trong gói chỉ có một khuông kiếng để lộng hình, chớ chẳng có vật chi khác.
It turned out the package held only a glass frame for mounting a picture, and nothing else.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấnVả ở đây là chốn non cao rừng rậm, chỉ có mấy Anh em ta mà thôi, chớ chẳng có ai.
Besides, this is a place of high mountains and thick forest, with only us brothers here and no one else.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nam cực tinh huyTánh ông ta rất khó thương, tiền bạc thì muốn gom vô chớ chẳng bao giờ cho xuất ra.
He had a very hard nature; money he wanted only to gather in and never to let go out.
Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền TâyThu Hà thuở nay lo ăn học, chớ chẳng hề khi nào tính tới sự lấy chồng.
Thu Ha had always been busy with her studies and had never once thought of taking a husband.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Khóc thầmÀ, nói nhập tiệc cho nó oai chơi chớ chẳng có gì ngoài mấy món đặc biệt ở dưới này.
Oh, I only said feast to make it sound grand, and there is nothing but a few special dishes from down here.
Nguồn: Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển NhìTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Thà là tôi bạc người ta, chớ chẳng bao giờ tôi chịu để ai bạc tôi đâu mà mong.”“Hồi anh ra đi thì hai đứa em có tình bằng hữu mà thôi chớ chẳng có ý gì khác.”“Tôi muốn coi cho biết mặt hai viên ngọc đó chớ chẳng muốn mua hoặc tịch thâu.”“Hai anh em chỉ chạy vô Chợ Lớn chớ chẳng đi đâu kịp vì không thể đi đâu được.”“Má em vì quá nóng lòng với con mà nói thế thôi chớ chẳng dám phiền bác Hội đâu.”“Té ra trong gói chỉ có một khuông kiếng để lộng hình, chớ chẳng có vật chi khác.”“Vả ở đây là chốn non cao rừng rậm, chỉ có mấy Anh em ta mà thôi, chớ chẳng có ai.”“Tánh ông ta rất khó thương, tiền bạc thì muốn gom vô chớ chẳng bao giờ cho xuất ra.”