Tặc lưỡi và lắc đầu cùng lúc, cử chỉ tỏ lòng tiếc, thương xót, chán ngán hay bó tay trước một chuyện.
Tiếng Anh: To click the tongue and shake the head at once, a gesture of regret, pity, dismay or helplessness before something.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Tặc lưỡi và lắc đầu cùng lúc, cử chỉ tỏ lòng tiếc, thương xót, chán ngán hay bó tay trước một chuyện.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Chắc lưỡi là bật lưỡi kêu một tiếng chắc nhỏ, lắc đầu là đưa đầu qua lại; hai cử chỉ đi chung thành một lối tả quen trong tiểu thuyết Nam Bộ xưa, nhứt là văn Hồ Biểu Chánh. Người chắc lưỡi lắc đầu là người vừa nghe hay vừa thấy một chuyện buồn, chuyện dở mà không làm gì được. Theo sau thường là một hành động nữa: thở ra, khóc, ngồi khoanh tay, bỏ đi, hay câu không biết sao mà khuyên giải, không nói chi nữa hết. Cụm nầy nói cái bất lực và lòng thương tiếc hơn là cái giận.
🇬🇧 Chac luoi is to make a small clicking sound with the tongue, lac dau is to shake the head; together they form a stock description in older Southern novels, above all those of Ho Bieu Chanh. The person doing it has just heard or seen something sad or bad and can do nothing about it. Another action usually follows: a sigh, tears, sitting with folded arms, walking away, or a note that they did not know how to console or said nothing more. The phrase conveys helplessness and regretful pity more than anger.
Thí dụ:
Thầy Nam chắc lưỡi lắc đầu rồi chiều bụng người bạn vong niên của thầy.
Mr. Nam clicked his tongue and shook his head, then went along with the wishes of his much younger friend.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Hoa Hậu Bồ ĐàoBà Cả chắc lưỡi lắc đầu, trở lại ghế ngồi, lấy khăn đậy mặt và khóc.
Madam Ca clicked her tongue and shook her head, went back to her chair, covered her face with a handkerchief and wept.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôiHai ông bà cứ chắc lưỡi lắc đầu, chớ không biết sao mà khuyên giải.
The old couple just kept clicking their tongues and shaking their heads, not knowing how to offer any comfort.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thầy Thông ngônTrường lấy làm khó chịu, nên chắc lưỡi lắc đầu mà đứng dậy và khoát tay biểu vợ đừng nói nữa.
Truong was annoyed, so he clicked his tongue, shook his head, stood up and waved a hand telling his wife to say no more.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ái tình miếuVĩnh Xuân chắc lưỡi lắc đầu, rồi bước lại đứng tại cửa sổ mà ngó ra sân không thèm nói chi hết.
Vinh Xuan clicked with a shake of the head, then went over to stand at the window, looking out at the yard without saying a word.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tân Phong nữ sĩMà chưa hiểu trong thơ nói những chuyện gì, thì đã thấy Tố Nga chắc lưỡi lắc đầu, tay cầm bức thơ xăm xăm đi lên lầu, trên mặt hai hàng nước mắt nhiễu giọt.
Before anyone knew what the letter said, To Nga was seen clicking and shaking the head, letter in hand, striding upstairs with two lines of tears dripping down.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịuLê-văn-Đó nghe nói như vậy thì chắc lưỡi lắc đầu, rồi ngồi khoanh tay thở ra, không nói chi nữa hết.
Hearing this, Le Van Do clicked his tongue and shook his head, then sat with arms folded and sighed, saying nothing more.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùaTrường Khanh với Băng Tâm nghe nói chắc lưỡi lắc đầu.
Hearing this, Truong Khanh and Bang Tam clicked their tongues and shook their heads.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm đượcThằng Cu chắc lưỡi lắc đầu nước mắt chảy ròng ròng, bước ra dỡ cửa mà đi về, quên từ giã vợ chồng Cai tuần Bưởi.
The boy Cu clicked his tongue and shook his head, tears streaming, stepped out, lifted the door panel and headed home, forgetting to say goodbye to Buoi and his wife.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèoÔng Huyện thức dậy, hay việc Xuân Hương cạo đầu thì ông chắc lưỡi lắc đầu, thương xót hết sức, song không biết nói sao được.
When the District Chief woke and learned that Xuan Huong had shaved her head, he clicked his tongue and shook his head, filled with pity, yet did not know what to say.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Một đời tài sắcTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Thầy Nam chắc lưỡi lắc đầu rồi chiều bụng người bạn vong niên của thầy.”“Bà Cả chắc lưỡi lắc đầu, trở lại ghế ngồi, lấy khăn đậy mặt và khóc.”“Hai ông bà cứ chắc lưỡi lắc đầu, chớ không biết sao mà khuyên giải.”“Trường lấy làm khó chịu, nên chắc lưỡi lắc đầu mà đứng dậy và khoát tay biểu vợ đừng nói nữa.”“Vĩnh Xuân chắc lưỡi lắc đầu, rồi bước lại đứng tại cửa sổ mà ngó ra sân không thèm nói chi hết.”“Mà chưa hiểu trong thơ nói những chuyện gì, thì đã thấy Tố Nga chắc lưỡi lắc đầu, tay cầm bức thơ xăm xăm đi lên lầu, trên mặt hai hàng nước mắt nhiễu giọt.”“Lê-văn-Đó nghe nói như vậy thì chắc lưỡi lắc đầu, rồi ngồi khoanh tay thở ra, không nói chi nữa hết.”“Trường Khanh với Băng Tâm nghe nói chắc lưỡi lắc đầu.”