Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Lấy một hay hai bàn tay che kín mặt mình, thường vì khóc, vì sợ hay vì không dám nhìn.

Tiếng Anh: To cover one's face with one or both hands, usually from weeping, fright, or not daring to look.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
bụm mặt(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Lấy một hay hai bàn tay che kín mặt mình, thường vì khóc, vì sợ hay vì không dám nhìn.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1lấy tay che mặtđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Bụm là tiếng Nam, nghĩa là khum bàn tay lại mà che hay mà hứng, như bụm miệng, bụm nước. Bụm mặt là lấy tay úp lên mặt cho kín. Trong kho văn Nam Bộ người ta bụm mặt hầu hết là lúc khóc: hai tay bụm mặt mà khóc, bụm mặt khóc rống lên, bụm mặt mà khóc òa. Kế đó là lúc sợ, lúc bị la, lúc hoảng hốt kêu rú lên, hay lúc không muốn nhìn, không muốn ai thấy mình. Cụm nầy hay đi với hai tay, lại, mà khóc.

🇬🇧 The first word is Southern and means to cup the hand to cover or catch something, as in covering the mouth or scooping water. To do it to the face is to lay the hands over it and hide it. In the Southern corpus people cover their faces mostly while crying: both hands over the face, weeping, sobbing aloud, bursting into tears. Next come moments of fright, of being scolded, of a sudden shriek, or of not wanting to look or be seen. It often goes with both hands, with a word meaning shut or up, and with weeping.

Thí dụ:

Bà Phủ và nói và xỉ vào trong mặt Con Phục, nó sợ quá nên đưa hai tay bụm mặt.

Mrs. Phu kept scolding and jabbing a finger at Phuc's face, and the girl was so frightened she put both hands over her face.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ đời

Thi sĩ Hiền bụm mặt lại bằng cả hai bàn tay, vì trong ánh sáng, anh ta không nghĩ gì được cả.

The poet Hien covered his face with both hands, because in the light he could not think at all.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Quán Tai Heo

Hiển Vinh đọc thơ rồi, chàng gục đầu, hai tay bụm mặt mà khóc.

When Hien Vinh had read the letter, he bowed his head, covered his face with both hands, and wept.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinh

Vĩnh Xuân kéo ghế mà ngồi rồi hai tay bụm mặt khóc rống lên.

Vinh Xuan pulled up a chair and sat down, then with both hands over the face broke into loud sobs.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn

Cô ngồi trên ván, hai tay bụm mặt mà khóc hoài, cho đến tối, vợ Hương quản Sô thối thúc cô mới chịu về.

She sat on the plank bed with both hands over her face and cried on and on until evening, when the wife of Huong quan So urged her and at last she agreed to go home.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thầy Thông ngôn

Rồi không hiểu sao nàng bụm mặt mà khóc nức-nở lên.

Then, for some reason, she covered her face and burst into sobs.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Mối Tình Cuối Cùng

Cô ngồi lại trên ghế, hai tay bụm mặt mà khóc.

She sat back down on the chair, covered her face with both hands, and cried.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Dây oan

Thúy bụm mặt mà khóc nên không thấy khách.

Thuy was crying with both hands over the face and so did not see the visitor.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao

Mắt của Minh thầm hỏi rất nhiều, Hương nhìn cái lưng đen của thằng bé đang mất hút ngoài xa, rồi bỗng nàng bụm mặt mà khóc òa.

Minh's eyes were silently asking many things; Huong watched the little boy's dark back vanishing far away, then suddenly covered her face and burst into tears.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Diễm Phượng

Nhưng bỗng nàng kêu rú lên một tiếng rồi bụm mặt lại: xuồng bị đẩy trôi đi và thang trật qua một bên.

But suddenly she let out a shriek and covered her face: the boat had been pushed adrift and the ladder had slipped to one side.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Một Nàng Hai Chàng
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Bà Phủ và nói và xỉ vào trong mặt Con Phục, nó sợ quá nên đưa hai tay bụm mặt.”
Hồ Biểu Chánh, Nợ đời, Chương 3
“Thi sĩ Hiền bụm mặt lại bằng cả hai bàn tay, vì trong ánh sáng, anh ta không nghĩ gì được cả.”
Bình Nguyên Lộc, Quán Tai Heo, Chương 4
“Hiển Vinh đọc thơ rồi, chàng gục đầu, hai tay bụm mặt mà khóc.”
Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinh, Chương 14
“Vĩnh Xuân kéo ghế mà ngồi rồi hai tay bụm mặt khóc rống lên.”
Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn, Chương 7
“Cô ngồi trên ván, hai tay bụm mặt mà khóc hoài, cho đến tối, vợ Hương quản Sô thối thúc cô mới chịu về.”
Hồ Biểu Chánh, Thầy Thông ngôn, Chương 12
“Rồi không hiểu sao nàng bụm mặt mà khóc nức-nở lên.”
Bình Nguyên Lộc, Mối Tình Cuối Cùng, Chương 2
“Cô ngồi lại trên ghế, hai tay bụm mặt mà khóc.”
Hồ Biểu Chánh, Dây oan, Chương IV
“Thúy bụm mặt mà khóc nên không thấy khách.”
Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao, Chương 4