Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Rời quê, rời chỗ mình ở lâu nay mà đi nơi khác, thường vì buồn, vì túng hay vì mắc cỡ.

Tiếng Anh: To leave one's home region and go elsewhere, usually out of grief, hardship or shame.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
bỏ xứ mà đi(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Rời quê, rời chỗ mình ở lâu nay mà đi nơi khác, thường vì buồn, vì túng hay vì mắc cỡ.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1rời quê đi nơi khácđời sống[tiếng địa phương]
B2

🇻🇳 Xứ là quê, là vùng mình sanh sống; bỏ xứ mà đi là bỏ lại nơi đó mà ra đi, có khi đi biệt nhiều năm. Trong kho văn Nam Bộ người ta bỏ xứ mà đi vì mắc cỡ không dám ở, vì nghèo túng phải đi kiếm ăn, vì buồn, hay để làm ăn cho có tiền rồi về. Cụm nầy hay đi với phải, đành, tính, và với chuyện trở về sau đó. Hồ Biểu Chánh dùng rất nhiều.

🇬🇧 The noun means one's native place, the region one lives in; the phrase means to leave that place behind and go, sometimes for many years. In the Southern corpus people leave because shame makes staying impossible, because poverty forces them to seek a living, out of sorrow, or to make money and return. It often comes with verbs of having to, bringing oneself to, or planning to, and with talk of coming back later. Ho Bieu Chanh uses it very often.

Thí dụ:

Ngày cuối tháng Chạp như vầy, một năm nọ cháu phải bỏ xứ mà đi như ông bây giờ.

On a last day of the twelfth month like this, one year long ago, I too had to leave home and go away, just as you are doing now.

Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây

Bà đoán rằng ông Tám đã giàu có rồi phụ bà, bỏ xứ mà đi để tìm hưởng thụ nơi khác.

She guessed that Mr. Tam had grown rich, turned his back on her, and left the region to seek his pleasures elsewhere.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nửa Đêm Trãng Sụp

Bề nào mẹ con tôi cũng bỏ xứ mà đi, chớ xấu hổ quá, ở đây nữa sao được.

Whatever happens, my child and I will leave this place; the shame is too great, how could we stay here any longer?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cười gượng

Một số người khẩn đất trước kia bỏ xứ mà đi, không biết lý do, đất trở thành công điền.

Some of the people who had cleared land earlier left the area for unknown reasons, and the land became communal fields.

Nguồn: Sơn Nam, Lịch Sử Khẩn Hoang Miền Nam

Anh bỏ xứ mà đi không nói trước cho em hay, mấy năm nay anh cũng không gởi thơ từ chi hết.

You left home without telling me beforehand, and all these years you have not sent a single letter.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh

Ông cựu Cai-Tổng Ngô-Minh-Tâm suy-sụp, bỏ xứ mà đi hơn 10 năm nay, không ai biết ông đi đâu.

Former canton chief Ngo Minh Tam fell on hard times and left the region more than ten years ago; no one knows where he went.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ông Cử

Con Lựu nó mừng, nó nói chú bỏ xứ mà đi, may được sung sướng như vậy, thì đi có ích hơn là ở nhà.

Luu was glad; she said that since you left home and were lucky enough to prosper like this, going away did more good than staying home.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèo

Vì qua thương em lắm, nên qua mới tính bỏ xứ mà đi, đi đặng làm cho có tiền rồi trở về cưới em chớ.

It is because I love you so much that I plan to leave home, to go and earn money and then come back to marry you.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Lời thề trước miễu

Ba bốn mươi năm nay, ruộng nương thất bát, có một lần bỏ xứ mà đi nhưng buồn bực quá, tôi trở về nền nhà cũ.

For thirty or forty years the fields have failed; once I left home and went away, but I was so miserable that I came back to the old house site.

Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau

Mà cha mẹ khuất rồi, không có để sự nghiệp chút đỉnh gì hay sao, nên trò em phải bỏ xứ mà đi kiếm công việc làm ăn?

So your parents have passed away and left you nothing at all, and that is why you had to leave home to look for work?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm được
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Ngày cuối tháng Chạp như vầy, một năm nọ cháu phải bỏ xứ mà đi như ông bây giờ.”
Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây, Ngày xưa tháng Chạp
“Bà đoán rằng ông Tám đã giàu có rồi phụ bà, bỏ xứ mà đi để tìm hưởng thụ nơi khác.”
Bình Nguyên Lộc, Nửa Đêm Trãng Sụp, Chương 9
“Bề nào mẹ con tôi cũng bỏ xứ mà đi, chớ xấu hổ quá, ở đây nữa sao được.”
Hồ Biểu Chánh, Cười gượng, Chương 2
“Một số người khẩn đất trước kia bỏ xứ mà đi, không biết lý do, đất trở thành công điền.”
Sơn Nam, Lịch Sử Khẩn Hoang Miền Nam, Làng xóm, điền đất và người dân thời đàng cựu
“Anh bỏ xứ mà đi không nói trước cho em hay, mấy năm nay anh cũng không gởi thơ từ chi hết.”
Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh, Chương 12
“Ông cựu Cai-Tổng Ngô-Minh-Tâm suy-sụp, bỏ xứ mà đi hơn 10 năm nay, không ai biết ông đi đâu.”
Hồ Biểu Chánh, Ông Cử, Chương 7
“Con Lựu nó mừng, nó nói chú bỏ xứ mà đi, may được sung sướng như vậy, thì đi có ích hơn là ở nhà.”
Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèo, Chương 11
“Vì qua thương em lắm, nên qua mới tính bỏ xứ mà đi, đi đặng làm cho có tiền rồi trở về cưới em chớ.”
Hồ Biểu Chánh, Lời thề trước miễu, Chương