Lối nói nhún của người Nam để chỉ một bữa cơm sơ sài, ăn lẹ cho qua bữa, chớ không phải đúng ba hột.
Tiếng Anh: A modest Southern way of saying a simple, quick meal eaten just to get by, not literally three grains of rice.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Lối nói nhún của người Nam để chỉ một bữa cơm sơ sài, ăn lẹ cho qua bữa, chớ không phải đúng ba hột.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Hột là tiếng Nam của hạt; ba hột cơm nghĩa đen là ba hạt cơm, nhưng người Nam dùng nó để nói một bữa cơm sơ sài, ăn lẹ cho có. Nói vậy là nói nhún, bớt đi cho nhẹ, dù cái ăn có thể đủ no. Trong kho văn Nam Bộ cụm nầy hay đi với ăn, nấu, kiếm ăn, và thường đứng trước chữ rồi để kể việc làm kế đó: ăn ba hột cơm rồi lật đật đi, ăn sơ sịa ba hột cơm rồi đi ra đi vô. Người nhờ ai nấu cho mình ba hột cơm cũng là nhờ một cách khiêm.
🇬🇧 Literally three grains of rice, but Southerners use it for a plain meal eaten quickly just to have eaten. It is a way of playing things down, even when the food is enough to fill one up. In the Southern corpus it goes with eating, cooking and scraping together something to eat, and often comes right before a word meaning then, to tell what the person did next: ate a quick bite and hurried off, ate a hasty bite and wandered in and out. Asking someone to cook you three grains of rice is a humble way of asking for a meal.
Thí dụ:
Trời gần đứng bóng, Tư Cầu gom bầy vịt lại để chạy về chòi lo nấu ba hột cơm.
It was nearly noon, and Tu Cau gathered the flock of ducks so he could hurry back to the hut and cook a bite of rice.
Nguồn: Lê Xuyên, Chú Tư CầuLại tôi đói bụng, nên phải chạy về kiếm ăn ba hột cơm rồi khuya tôi trở vô.
Besides, I was hungry, so I had to run home to grab a bite to eat, and late at night I came back in.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Lạc đườngVậy ông có gạo thì nấu cho tôi ba hột cơm đặng ăn rồi ông sẽ đi mượn ghe.
So if you have rice, cook me a little something to eat, and then go borrow a boat.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùaThầy nhứt Phát ăn ba hột cơm rồi bỏ ngủ trưa, tuốt qua nhà Hội đồng Lợi.
Clerk Phat ate a quick bite, then skipped his nap and went straight over to Councilor Loi's house.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ở theo thờiĐến trưa chú về tới nhà, ăn ba hột cơm rồi lật đật đi qua nói chuyện cho ông Nhiêu nghe.
At noon he got home, ate a quick bite, then hurried over to tell Mr. Nhieu all about it.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đại nghĩa diệt thânBà làm ơn nấu cho tôi ba hột cơm.
Please, ma'am, would you cook me a little rice.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Một Nàng Hai ChàngCô ăn sơ sịa ba hột cơm rồi đi ra đi vô một hồi, trong lòng sanh buồn, nên cô lấy cái khăn đương thêu nửa chừng, cô đem ra phía trước nằm trên ghế xích đu mà thêu.
She ate a hasty bite of rice, then wandered in and out for a while, and feeling sad, she took the handkerchief she was halfway through embroidering, carried it out front and lay on the swing chair to work on it.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Khóc thầmTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Trời gần đứng bóng, Tư Cầu gom bầy vịt lại để chạy về chòi lo nấu ba hột cơm.”“Lại tôi đói bụng, nên phải chạy về kiếm ăn ba hột cơm rồi khuya tôi trở vô.”“Vậy ông có gạo thì nấu cho tôi ba hột cơm đặng ăn rồi ông sẽ đi mượn ghe.”“Thầy nhứt Phát ăn ba hột cơm rồi bỏ ngủ trưa, tuốt qua nhà Hội đồng Lợi.”“Đến trưa chú về tới nhà, ăn ba hột cơm rồi lật đật đi qua nói chuyện cho ông Nhiêu nghe.”“Bà làm ơn nấu cho tôi ba hột cơm.”“Cô ăn sơ sịa ba hột cơm rồi đi ra đi vô một hồi, trong lòng sanh buồn, nên cô lấy cái khăn đương thêu nửa chừng, cô đem ra phía trước nằm trên ghế xích đu mà thêu.”